
Çocuklar doğdukları andan itibaren yaşadıkları çevre ile iletişim kurarlar. Ortaya çıkan bu iletişim ortamında çocuklar kendilerini farklı şekilde ifade etmenin yollarını kullanırlar. Resim çizmek de bu ifade biçimleri arasındadır. Resim, çocukların kendilerini, dış dünyayı algılama düzeylerini ve ilgi alanlarını net bir şekilde yansıttıkları bir ifade aracıdır. Resimsel özellikler çocukların zihinsel ve bedensel gelişimleri ile paralellik gösterdiğinden yaş grupları arasında farklılık göstermektedir.
9-12 yaş grubundaki çocukların diğer yaş gruplarındaki çocuklara göre farklı özelliklere sahip oldukları ve toplumda kendilerine yer bulma kaygılarının bu dönemde ortaya çıktığı görülmektedir. Çocukların en önemli ihtiyaçlarından biri bu dönem kendi kişiliklerini bulmak, kendi yeteneklerini anlamak ve kendi gruplarında ilişkilerini geliştirmektir. Çocukların çevreleriyle olan ilişkilerini ve çevrelerini oluşturan nesne ve materyalleri keşfetme ihtiyacı ikinci sırada gelmektedir (Yavuzer, 1998).
Bu nedenle çocuğun çizdiği aile resmi, çocuğun bakış açısından aile işlevleri kadar, anne-babasıyla ya da ailedeki diğer bireylerle olan ilişkisi hakkında da önemli bilgiler sunmaktadır (Bahçıvan-Saydam, 2004). Çocukların bilinçaltında kullandıkları ve ortak bir dil niteliği taşıyan resimleri yorumlamamızı sağlayan sembollerin incelenmesiyle bu ilişkiyi anlamlandırmak mümkündür. Birden fazla figürün yer aldığı aile resimlerinde çocuklar çoğunlukla aile bireylerini algılarına uygun olarak onlara yönelik davranış ve tutumlarını dikkate alarak resme yerleştirirler. Çocuklar genellikle kendilerini sevdikleri aile üyeleriyle birlikte veya onlarla fiziksel temas halinde tasvir ederken, kendilerini sevdikleri aile üyelerini izole edebilirler.
Resimlerinde daha mutlu oldukları ya da arzularıyla birlikte sevdikleri nesneler ya da hayvanlar aile fotoğraflarında yer alabilir. Resimlerinde duygu durumlarını rahatlıkla ifade edebilen 9-12 yaş grubu çocuklar, kişisel özellikleri hakkında da bize önemli ipuçları vermektedir. Çocuğun ailesine yönelik tutum ve tepkilerinin belirlenmesinde çocuğun çizdiği bir resimdeki sembollerin, gözlemlerin ve çocuğun ifadelerinin analizinden yararlanılması, çocuğun ailesi için önemlidir.
Küçük çocukların çizimleri, eğitim alanında birçok profesyonelin ilgisini çekmiş ve ilgilendirmiştir. Araştırmacılar, psikologlar, öğretmenler ve ebeveynler, çocuk çizimlerinin anlamını ve yorumunu netleştirmek için çeşitli araştırmalar yapmışlardır. Küçük çocukların çizimlerini gözlemleme ve analiz etme süreciyle, her çocuğun sosyal/duygusal, fiziksel ve entelektüel gelişimi hakkında bilgi edinilebilir. Çocuklar genellikle etraflarındaki dünyayı küçük çocuklar için entelektüel, fiziksel ve duygusal yöntemlerle keşfederler; kalem, fırça ve kağıt, onların en büyük umutlarını ve en derin korkularını iletmenin en iyi yoludur. Çocukların yaptığı çizimlerin belirli bir süre içinde ilerlemesi, önemli bir büyüme ve gelişme göstermenin yanı sıra, gelişim düzeylerinin karakteristik akademik yeteneklerini ve becerilerini belirleyebilir (Brittain & Lowenfeld, 1987). Lowenfeld'e göre, çocuklar çizim sürecine fiziksel olarak bir çizim aletini tutabildikleri kadar erken başlarlar. Rastgele işaretler ve çizgilerden oluşan ilk çizim denemelerinden, ilk temsili çizimlerine kadar çocuklar, çevrelerindeki dünyayla iletişim kurmaya ve yarattıkları görüntüler aracılığıyla anlam oluşturmaya çabalamaktadırlar (Brittain ve Lowenfeld, 1987). Çocuklar, deneyimlerine ilişkin görüşlerini ve yorumlarını çizimleri aracılığıyla ifade etmektedirler.
Çocuk çizimlerini nasıl çözeceğinizi öğrenin ve çocuğunuzu ve onun iç kişiliğini daha iyi tanıyın. Çocukların çizimleri size onların korkuları, sevinçleri, hayalleri, umutları ve kabusları hakkında çok şey anlatabilir ama aynı zamanda onların kişilikleri hakkında size değerli bir bakış açısı da sunar.
Çocuklar bir mum boya veya kurşun kalem tutacak ve kağıda dökecek kadar büyük oldukları andan itibaren çizim sürecine başlarlar. Küçükler için çizim yapmak, genellikle çok zevkli olan doğal bir aktiviteyi temsil eder. Duyguları ifade etmek için çizim yaparlar çünkü farklı duyguları kelimelerle nasıl ifade edeceklerini bilmezler. Korkularını, sevinçlerini, hayallerini, umutlarını ve kabuslarını çizimlerle ifade ederler ve ayrıca dünyayla ve başka şeylerle olan ilişkileri hakkında size ipuçları verirler.
Çizim, iletişim için bir çıkış noktasıdır ve çocukların sanat eserleri, kişiliklerinin bir görünümünü temsil eder. Çocuk çizimleri benzersizdir ve bize genç sanatçılar hakkında kesin bilgiler verebilir.
Her ebeveyn, çocuğunun çizimlerinde bir anlam bulmayı umar. Bazen çizimler sadece çizimlerdir ve sayfada kendini gösteren eğlenceli bir oyun süresinden başka bir şey yoktur. Ancak bazen, çocukların çizimlerini yorumlamak, onların düşündüklerine ve hissettiklerine ilişkin daha derin bir katman keşfetmeniz anlamına gelir.
Bu nedenle, bir çizimi çok fazla okumayın, bunun yerine çocuğun size çizimin onlar için ne anlama geldiğini söylemesine izin verin. Çizimdeki kişilerin ne yaptığı gibi sorular sormak, çocuğunuzdan sizin asla göremeyeceğiniz şeyleri açığa çıkarabilir.
Çocuk çizimlerinin üç aşaması vardır:
Karalama,
Ön Şematik ve
Şematik aşamaları.
Karalama (2-4 yıl)
Bu aşamada resimlerde gerçekçilik yoktur ve çoğunlukla sadece bir sayfadaki işaretlerdir. Orada hiçbir şey yokmuş gibi görünebilir, ancak bazen çocuklar “tesadüfi gerçekçilik” denilen bir şey yaratırlar. Bu, karalamalar yapıldığında, bir arabaya veya bir eve benzeyen belirli şekilleri görebileceğiniz anlamına gelir.
Ön Şematik (4-7 yıl)
Bu aşamada çocuklar gözleriyle gördükleri şeyleri yaratmaya çalışırlar. Yüzler, çöp adamlar, arabalar, kamyonlar, ağaçlar ve evler gibi en basit şeyleri çizebilirler. Bu çizimlerde genellikle gerçekçi ayrıntılar yoktur. Sahnenin sonunda, bir evin önündeki çiçekler veya çöp adamların üzerindeki giysiler gibi fikirlerini birbirinden ayıran belirli şeyleri eklemeye başlarlar.
Şematik (7+ yıl)
Bu aşamada şemanın bazı kanıtları vardır. Örneğin, bir okyanus çizimi, martıları, deniz yıldızlarını, bir plaj topunu, mayo giyen insanları vb. içerebilir. Çizimi açıklamaya yönelik daha fazla mesaj vermek için kelimeler ve semboller eklenebilir. İnsan çizimleri, muhtemelen çiller de dahil olmak üzere daha fazla ayrıntıya sahip olacaktır. Daha fazla derinlik ve gerçekçilik var ve yeni bakış açılarının kullanılması mümkün.
Okyanus çizimi
Cinsiyet ve Renk Tercihleri
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, kızların ve erkeklerin nasıl ve ne çizdikleri arasında bazı farklılıklar vardır. Kızlar genellikle çiçekler, kalpler gibi yuvarlak şekiller çizerler. Köşeler, kutular ve daha düz çizgiler, arabalar, otobüsler vb. ile birlikte erkeklerin özellikleridir. Genel olarak, çocuklarda kendi cinsiyetlerini çizmeyi tercih etme eğilimi vardır.
Buna ek olarak, bazı araştırmacılar, kızların çizim başına erkeklerden daha fazla renk kullanma eğiliminde olduğunu, daha sıcak renkleri (yani pembe) tercih ettiklerini ve erkeklerin daha soğuk renkleri (yani maviyi) tercih ettiklerini bildirmiştir.
Siyah ve mor, baskınlığı temsil eder ve nispeten talepkar bir çocuk tarafından tercih edilebilir. Mavi, sevecen bir yapıya sahip olan ve arkadaşlıktan hoşlanan çocuklar arasında popülerdir.
Heyecanın rengi olan kırmızı, özellikle çocukların hiçbir şeyi kaçırmamak için kullanabileceği ve çocukların en çok kullandığı renklerden biridir.
Pembe, sevgi ve takdir ihtiyacını gösterir ve kızlar tarafından tercih edilir.
Yeşil, farklı olmayı seven, mekanı seven, sanatsal ve zeki olanların rengidir.
Sarı ayrıca zekayı ve güneşli bir doğayı gösterir.
Çizimin Sayfadaki Konumu
Sayfada konumlandırma söz konusu olduğunda, görünüşe göre sayfanın sol tarafı geleneksel olarak geçmişle ve beslenmeyle ilişkilendirilir. Aynı zamanda annelerle de ilişkilidir.
Sağ taraf, geleceğe ilgi ve iletişim ihtiyacı ile ilgilidir. Bu taraf babalarla ilişkilidir.
İyi boyutta bir çizimi sayfaya belirgin bir şekilde yerleştiren bir çocuk dengeli ve güvenli olarak kabul edilirken, aksine, kağıdın alt kenarına veya yanına ya da bir köşeye çizilen küçük şekiller yetersizlik veya güvensizlik duygularını ifade eder.
Çizimleri Hangi Duyguları Ortaya Çıkarıyor?
Çocuğunuzun çizimlerinden pek çok duygu açığa çıkabilir, ancak çocuğunuzun bunları size açıklamak için zamanı olana kadar ne anlama gelebileceklerine kendinizi fazla kaptırmayın. Ancak, araştırmacıların bulduğu bazı noktalar var.
Ayrıntılı, dikkatli çizimler, çok çabalama ihtiyacı hisseden bir çocuğu ortaya çıkarabilir.
Kalın vuruşlar, özellikle birbirine yakınsa, stresin, güçlü duyguların, kararlılığın veya öfkenin bir işareti olabilirken, daha yumuşak işaretler daha yumuşak bir doğayı gösterir.
Çizginin kalitesi de önemli olabilir - hafif, dalgalı, kesik çizgilerle çizilmiş bir figür, ilerledikçe düşünüyormuş gibi görünen tereddütlü, kendine güvensiz bir çocuğu ortaya çıkarır. Buna karşılık, cesur, sürekli, özgürce çizilen çizgi, özgüvenin ve güvenlik hissinin ifadesidir.
Figür çizerken, daha önemli veya baskın figürler daha büyük çizilerek, çizilen şekillerin boyutu ve göreceli boyutu önemli olarak kabul edilir.
Silahların yokluğu bazen çekingenliği, saldırgan olmayan çocukların bir işareti olarak yorumlanırken, ellerin boyutunun abartılması, figür bir otoportre ise saldırgan eğilimlerin simgesi olarak görülür. Aynı şekilde, küçük ayaklar güvensizliğin bir işareti olarak görülür - kelimenin tam anlamıyla dengesiz bir temeldir.
Dürtüsel çocuk: Büyük figürler, boyun yok ve uzuvların asimetrisi.
Endişeli çocuk: Bulutlar, yağmur, uçan kuşlar, figürlerde göz yok
Utangaç çocuk: Kısa figürler, burun veya ağız yok, vücuda yakın küçük figürler ve kollar
Kızgın çocuk: Büyük eller ve dişler, uzun kollar, şaşı gözler
Güvensiz çocuk: Canavar figürler, minicik kafalar, eller yok ve eğimli figürler
Çocuklarınızın Çizimlerini Nasıl Teşvik Edebilirsiniz?
Çocuk çizimlerini yorumlamayı ve çözmeyi öğrenmek bir ebeveyn olarak sizin için çok faydalı olabilir. Ancak, bu yaratıcı etkinliği de teşvik etmeye çalışın.
Sanat deneyimleri, çocukların sınırlar içinde bağımsızlık geliştirmelerine yardımcı olur ve onlara fikirlerini kağıt üzerinde veya başka formatlarda sunma fırsatı verir. En önemlisi, yaratıcı ifade, çocukların kendi hayal güçlerinin sihrinden faydalanmalarını sağlar, ki bu da çocuk olmak demektir.
Çocuğunuzu daha fazla resim çizmeye teşvik etmek için yapabileceğiniz şeylerden bazıları şunlardır:
Sanatı oyun zamanının düzenli bir parçası haline getirin. Onlara boya kalemleri, kalın kurşun kalemler ve yıkanabilir keçeli kalemler gibi çeşitli çizim gereçleri sunun. Üzerine çizim yapmak için kağıt torbaları kesin. Kağıdı masanın üzerine bantlarsanız, çizerken hareket etmesinler, bazen küçük çocukların dışarı çıkmasına yardımcı olur.
Talimatlara gerek yok. Çocuğunuzun yaratıcılığını kendi yöntemiyle denemesine, keşfetmesine ve ifade etmesine izin verin. Bu bağımsız çocuğun kendinden emin, yetkin ve zeki hissetmesi gerekir.
Sadece ürüne değil, sürece de dikkat edin. Çocuğunuzun başarısını övmek yerine çizim sürecine katılın. Daha karmaşık şeyler çizmesine yardım edin veya bir ağaç evi için uygun renkleri birlikte seçin.
Çocuğunuzun güçlü duygularını ifade etmesine yardımcı olmak için sanatı kullanın. Çocuğunuz öfkeli hissediyorsa, çok öfkeli bir resim çizerek bu duygularını ifade etmesine yardımcı olun.
Çocuğunuzun sanatını ve yazısını sergileyin. Çocuğunuz yaptığı işin değerli ve önemli olduğunu bu şekilde anlar.
Bir çocuk birçok şekilde iletişim kurar. Sözlü iletişim, zihnine sadece küçük bir içgörü sunar. Çizimlerini analiz etmek, zihinsel ve psikolojik durumu hakkında daha derin bir anlayış sağlayabilir. Kişiliğinin daha iyi anlaşılmasını sağlar ve ayrıca ebeveynlere ve terapistlere, çocuğun zor ve stresli durumları atlatmasına yardımcı olacak bir ortam sunar.
Çocuklarımızı anlamak için genellikle tamamen sözlü iletişime güveniriz. Ancak bu, insanın iletişim kurma yeteneğinin sadece yüzde 10'unu oluşturur. Diğer iletişim biçimlerini incelemek bir ebeveyn için daha da önemlidir çünkü çocuklar genellikle duygularının farkında değildir.
Ayrıca, daha küçük çocuklar onları sözlü olarak ifade edecek kadar açık sözlü olmayabilirler. Bir çocuğun çizimlerini incelemek, onun zihniyetini anlamanın iyi bir yolu olabilir. Ona bir dizi boya kalemi veya sulu boya içeren bir çizim ve boyama kitabı gibi boyama araçları verin ve kullandığı renklere, yaptığı vuruşlara ve resmin genel "hissine" dikkat edin. Terapistler ayrıca çizim yapmanın stresi ifade etmenin ve zor zamanlarda rahatlamanın iyi bir yolu olduğuna inanırlar. Doktorlar, sanat terapisi yoluyla yatak ıslatma, parmak emme ve kekemelik gibi sorunları tedavi etmede başarılı oldular. Çocuğunuzun resmine ilk bakış bazen onun ne hissettiğini ortaya çıkarabilir. Resme bakın ve ne hissettiğinizi görün. İç karartıcı veya rahatsız görünüyor mu? Bu sorunun cevabı size çocuğunuzun düşüncelerine dair ilk ipucunu verecektir.
Kullandığı renkler daha sonra gelir. Çocuklar büyüdükçe çok çeşitli deneyimlere ve duygulara maruz kalırlar - karşılaştıkları her şey heyecan verici ve yenidir! Sağlıklı bir çocuğun tüm bu bilgilere ve duyusal girdilere tepkisi, çizimlerinde geniş bir renk yelpazesi kullanmak olacaktır. Çocuğunuz çizimlerinde ne kadar çok renk kullanırsa, hayata karşı o kadar mutlu ve heyecanlıdır! Renkler ayrıca duyguları basit bir kalemden daha iyi ifade etmeye yardımcı olur. Bu nedenle, belirli bir rengin aşırı kullanımı, çocuğun duygusal durumunu da gösterebilir. Bu, renk psikolojisinin bulgularıyla uyumludur. Genel olarak mavi ve yeşili çok kullanan bir çocuk mutlu ve uyumludur. Turuncu ve sarı gibi parlak ve sıcak renkler neşeyi ifade ederken, özellikle kendi içinde hüzünlü olan çizimlerdeki koyu renkler yardıma ihtiyacı olan bir çocuğu gösterebilir.
Bir çocuk çizimlerini eksik bırakırsa veya hafif tereddütlü çizgiler çizerse, cesaretlendirilmeye ihtiyacı olabilir. Bu tür çizimler tereddütlü, güvensiz bir çocuğa işaret eder. Eksik çizimler, sıradan bir dürtüsel kişiliğin bir göstergesi olabilir. Bununla birlikte, kalıp daha uzun bir süre devam ederse, bir ebeveyn yardım aramayı düşünebilir. Çok fazla silme ve düzeltme, yüksek düzeyde kaygıyı gösterebilir. Tersine, çok fazla süsleme, çocuğun dikkat ihtiyacının bir göstergesi olabilir.
Sayfada bir çocuğun resim çizdiği yer, çocuğun zihinsel durumunu da gösterebilir, ancak bu, daha iyi motor becerileri olan daha büyük çocuklar için geçerli olacaktır. Sayfanın sol tarafına resim çizen çocuk utangaç, içine kapanık bir çocuktur; aynı zamanda çocuğun şefkatli bir yetişkinin ya da şefkatli bir anne veya baba figürünün varlığını aradığı anlamına da gelebilir. Sağda çizim yapan bir çocuk ise iletişim kurma arzusu olan ve dışa dönük bir çocuktan bahsediyor demektir.
Bu kursta sunulan bilgiler sürekli güncellenmektedir. Alacağınız Udemy sertifikasının size hayatınızda ve kariyerinizde, kendinizi geliştirmesinin yanında çok fırsatlar sunacağını biliyoruz. Bu kurstaki bilgilerin öğretmenleriniz, akademisyenlerimiz ve uzman teknik ekibimizce sürekli olarak eklenerek derslerin arttırılması, sık aralıklarla kursunuzu kontrol etmenizi gerektirir. Ömür boyu ulaşımız olan bu kurs, bu sayede size daha güncel ve farklı yaklaşımdaki bilgileri sunmaya devam edecektir.