Kullanıcı Deneyimi 101

İPUCU

Ürün kullanıcınızın tüm ihtiyaçlarını karşılamak üzere mükemmel bir şekilde tasarlanmış olsa ve gerçekten karşılayabiliyor olsa bile; kullanıcınız ürünü hiçbir zaman tam anlamıyla sizin beklediğiniz gibi kullanmayacaktır, kendine yeni kısayollar, yeni yan yollar üretecektir.

Kullanıcı,

• davranışları ve tutumları örtüşmeyebilir,
• yaptığı hareketlerin altında yatan sebepleri bilmez,
• ne istediğini, neye ihtiyacı olduğunu doğrudan söyleyemez,
• bir iş yaparken çevresinde olup bitenleri algılamak yerine işin kendisine odaklanır,
• kıyaslama yapmaya yatkındır,
• elindekileri sıralama konusunda iyidir ancak bunun bir sebebe dayandırılması istendiğinde kafası karışır.

NASIL SORU SORULUR?

Günlük hayatımızda kullandığımız temel iletişim yöntemi olan soru sormak tasarım araştırmasında da sıkça kullandığımız bir yöntemdir. Soru sormak nükleer reaktör çalıştırmak gibi zor ve aynı derecede titizlik gerektiren bir iş olmasa da aşinalık durumu nasıl soru sormanız gerektiğini hiçbir zaman öğrenememenize ve haliyle yanlış sorular sormanıza neden olabilir. Bu derste soru tipleri, bir takım ipuçları ve hangi çalışma tekniğinde hangi tip sorular sormanız gerektiği ile ilgili detaylı bilgi alabilirsiniz.

________________________________________________________________

GÖRÜŞME KILAVUZU

Giriş

• Bugün sizinle… (konu- burada yer vereceğiniz konu spesifik olmak zorunda değil, genel hatlarıyla katılımcıyı bilgilendirmek istiyoruz) hakkında konuşacağız. Size sormak istediğim çok fazla sorum var, ancak daha çok sizin yaşadıklarınız ve hikayelerinizi dinlemek istiyorum.

Hikaye için konu açmak 

• Biraz kendinizden bahseder misiniz?
• Daha önce hiç … yaptınız mı? (spesifik konu -bu soru ile sadece bir açılış yapmak istiyoruz. Cevap kısa bir evet veya hayır bile olabilir. Bu soru karşınızdaki kişiyi geçmişte yaşadıklarını düşünmeye itecektir.)

Hikaye için konuyu yönlendirmek

• Ne sıklıkla? Ne zaman? Genellikle bu sıklıkta mı … yaparsınız? Eğer öyle değilse nasıl?
• Bunu neden bu şekilde yapıyorsunuz? Nasıl yapıyorsunuz?
• En son ne zaman … yapmıştınız? Biraz bahsedebilir misiniz?
• En son ne zaman … ile ilgili bir sorun yaşadınız?

Hikayeyi yakalamak

• Daha önce … (daha önce konuştuğunuz konudan yakalanan bir detay) olduğundan bahsetmiştiniz. Bunu nasıl yapıyorsunuz? Neden böyle yapıyorsunuz? İlk ne zaman yapmıştınız?
• Bu anlattığınızı bu şekilde değil de daha farklı bir şekilde yaptığınız olmuş muydu? Neden? Nasıl?
• Zaman içinde bu anlattığınızı yapış şekliniz değişti mi? Nasıl? Neden?

Toparlama

• Sizce konuşmadığımız bir konu kaldı mı? Eklemek istediğiniz bir konu, yorum var mı?
• Çalışmaya katıldığınız için çok teşekkür ederim.

Ve ödülü takdim edin.

İPUCU

• Mağazalarda stajyer satış temsilcisi kılığı ile gözlem yaparak müşterilerin satın alma aşamasındaki ilk soruları ve ürün ile karşılaştıkları sorunları daha samimi bir şekilde dinleme imkanı edinebilirsiniz.
• Görüşmeler arasına birer gün boşluk koyarak bu ara günleri analize ayırabilirsiniz.
• Görüşme esnasında kayıt alma imkanınız yoksa, küçük notlar alın ve vakit geçirmeden; aynı gün veya ertesi gün bu notları ve gözlemlerinizi temize çekin.

ALIŞTIRMA

1. Her gruptan 6-8 katılımcı veya 3-6 mekan gözlemlemeye çalışın.
2. Gözlemler esnasında ses & video kaydı, fotoğraf, not almaya çalışın. Gözlem yapılacak ortamın kısıtlarına göre bunlardan birini tercih etmeniz gerekebilir.
3. Ziyaret öncesinde gözlemlenecek konuların bir listesini çıkarın.
4. Gözlemleri ön veya gözlem sonrası görüşmeler ile destekleyebilirsiniz.

Kullanılabilirliği ölçmek için yapacağınız tüm testler kullanılabilirlik testi olarak tanımlanabilir. Bu derste kullanılabilirlik testleri ile ilgili genel bir bakış, test çeşitleri, uygulama ve analiz ile ilgili bilgi alacaksınız.

İPUCU

• Teste moderatörün yanı sıra bir de gözlemci dahil ederek, görevler için süre tutabilirsiniz.
• Testte herhangi bir sorun ile karşılaştığınızda uzun notlar tutmanız mümkün olmasa bile o anki saati not alın. Böylelikle tüm videoyu tekrar izleyip vakit kaybetmekten kurtulabilirsiniz.
• Çalışma öncesinde veya sonrasında ufak görüşmeler ile desteklenebilir. Görev veya çalışma sonrasında arayüz değerlendirme ile ilgili anketler yapılabilir.

KULLANILABİLİRLİK TESTİ SIRASINDA KULLANABİLECEĞİNİZ ARAÇLAR

• Silverback, Camtasia, Morea, UXRecord,
• Usertesting.com, Loop11.com, UserZoom, Vysor, GotoAssist, QuickTime
• Mr. Tappy

FORMLAR

Kullanıcı testlerine başlamadan önce kullanıcılarınıza doldurtabileceğiniz Rıza Formu ve Kullanıcı Karşılama Formunu buradan indirebilirsiniz. 

Tasarım ürününü kullanılabilir kılmak o tasarımı kullanacak hedef kitleyi çok iyi bir şekilde analiz etmekle mümkündür. Araştırma aslında temelde kullanıcıyı daha iyi tanımamızı ve onların gerçekten zorluk çektiği, ihtiyaç duyduğu noktalara dokunan çözümler bulmamızı sağlar. Araştırmadan çıkan bilgileri tasarıma yön verecek verilere dönüştürmek için uygulanan gruplama ve sınıflandırma, analiz teknikleri vardır. Persona, bunlardan birisidir.

Persona Şablonu

Persona oluşturmanızı kolaylaştıracak şablonu buradan indirebilirsiniz. Persona’nızın inandırıcılığını artırmak için uygun bir görsel eklemenizi tavsiye ederiz.

7 Adımda Persona Oluşturma

Persona oluşturmanın 7 adımı dökümanını bu süreçte size yol göstermesi için hazırladık, buradan indirebilirsiniz.

UX Çıktılarının Görselleştirilmesi yazımızda persona örneklerini listeledik. Persona başlığında 10’dan fazla örnek bulabilirsiniz.

Kart Gruplamada Cevaplanması Gereken 3 Soru:

1. Kullanıcılar web sitenize neden geliyorlar?
2. Web sitenize gelen kullanıcılar aradıkları içerikleri hemen bulabiliyorlar mı?
3. Farklı kullanıcılar içeriğinizi nasıl isimlendiriyor?

OPTIMALSORT

Optimalsort ile online kart gruplama testleri yapabilirsiniz. Optimalsort’un demo hesaplarıyla testlerin gerçekleştirilmesi ve analizi konusunda örneklere ulaşabilirsiniz.

Bilginin ve bilgiye erişim olanaklarının hızla arttığı günümüzde istenilen bilgiye ulaşmak giderek daha da zor hale gelmektedir. Bu derste, bulunabilirliği ve buna bağlı olarak kullanılabilirliği desteklemek amacıyla içeriğin nasıl yapılandırılması ve etiketlenmesi gerektiği konusunda bilgi edinecek ve iyi bir navigasyon yapısı nasıl olmalı sorusuna cevap bulabileceksiniz.

İPUCU

Bu kitabı mutlaka okumalısınız!

NAVİGASYON STRES TESTİ

Navigasyon stres testini, web sitelerindeki navigasyon yapılarını anlamak için alıştırma olarak yapabilirsiniz. Süreç şöyle ilerliyor: Bir web sayfası seçin, siyah beyaz çıktısını alın ve ilgili sorulara cevap bulmaya çalışın.

TEMEL TASARIM PRENSİPLERİ

Denge, Hiyerarşi, Örüntü, Ritim, Boşluk, Orantı, Vurgu, Hareket, Uyum, Kontrast

ALIŞTIRMA

Temel tasarım ilkelerini daha net görmek ve eğlenceli bir şekilde deneyimlemek için bazı önerilerimiz var:

Kerntype

Shape Type

Pixactly

The Bézier Game

Hue Test

Color Blender

Hepimiz bir şeyler tasarlıyoruz, tasarladığımız işlerin beğenilmesini, göze hoş gelmesini ve kullanıcının rahatsız olmadan istediğimiz içeriğe ulaşmasını istiyoruz. Bu amaçla kullandığımız elementlerden en önemlileri Renkler ve beyaz alanlardır.

RENK PSİKOLOJİSİ

Temel tasarım ilkelerinden biri olan rengi kullanırken kişiler üzerinde farklı psikolojik etkiler yaratabilirsiniz.

ARAÇ ÖNERİSİ

Tasarımlarınızda renk seçimlerinizi yaparken kullanabileceğiniz araçlara iki örnek: 
   Kuler                           Paletton

RENK PALETİ

Pantone her yıl, yılın rengi ve renk paletini seçiyor, takip etmenizde fayda var! Bu sezonunkini buradan görebilirsiniz.

ALIŞTIRMA

Yazdığımız kelimelerdeki harflerin birbirine yakınlığı konusunda kendinizi denemek isterseniz bu oyun ile tipografi konusuna giriş yapabilirsiniz.

Bir web sitesinin arayüz tasarımına başlandığında müşteriye göstermek için veya tasarım bittiğinde yazılımcıya göstermek sunmak için, tasarım elementlerinin gösterildiği bir arayüz kiti hazırlamak gerekir. Bu derste, arayüz tasarımın elementlerinin nedenleri ve temel başlıkları hakkında bilgi verilecektir.

İPUCU

Style Guide Creator: Tasarım dosyalarınızdan style guide oluşturmanızı sağlayan Frontify ürününe göz atmanızı tavsiye ederiz.

Userspots ekibinin TEB Kosova projesi için hazırladığı Style Guide

İnsanoğlu var olduğu günden bu yana edebiyatta, sanatta, kültürde, görgü tanıklığı ettiği her şeyde hareketi hayatın en parlak, en önemli yaşamsal belirtisi olarak kabul etmiştir. Teknikler ve teknolojiler değişse de animasyon, hareket edebilen bir objenin hareketi süresince izlediği yolu, göstermenin en iyi yoludur. Modern animasyon örneklerinde hala insanın objelere hayat verme isteğini süre geliyor.

Userspots Dribbble hesabını takip ederek tasarımcılarımızın hazırladığı animasyon örneklerine ulaşabilirsiniz.

Bu derste, araştırmada tanımlanan problemlerin çözümünü uyguladığımız wireframe’lerin ne olduğu ve kullanıcıların genel okuma ve tarama örüntüleri anlatılmaktadır.

ŞABLONLAR

Çizim ve prototip sürecine kağıttan başlamak isteyenler için tarayıcı ve Iphone ekranları hazırladık. Çıktısını alıp kullanabilirsiniz.

TARAMA ÖRÜNTÜLERİ

Fiziksel olsun, dijital olsun bir kullanıcı arayüzünü oluşturan bazı elementlere hızlı bir giriş.

TÜM UI ELEMENTLERİ LİSTESİ

LAYOUT

Layout oluşturmaya başlamadan önce cevaplamamız gereken belli başlı sorularımız vardır. Bunları daha iyi anlayabilmek için basitçe kendinizi birer mimar olarak düşünebilir, layout’u da bir binanın veya yapının belli başlı iskeletiymiş gibi hayal edebilir, kendinize şu soruları yönlendirebilirsiniz.

• Bu binada kimler oturacak?
• Burada oturan kimselerin bu yaşam ortamında neler yapabilmesini istiyorsunuz?
• Yaşarken hangi aksiyonları alacak ve hangi fonksiyonlara ihtiyaç duyacak? (Yemek yapmak duş almak gibi.
• Bu binayı inşa eden müşteriniz yapıda neyi ön plana çıkarmak istiyor?

Bu sorularınız, aslında aynı şekilde inşa edeceğiniz websiteniz, uygulamanız için de geçerli oluyor.

Şimdi tekrar web yani sanal ortama döndüğümüzde başlamadan önce ekranlarımızı tanımak önemli. Hangi ekran boyutlarında tasarım yapmak istiyorsunuz? Eğer birden fazla ekran boyutunda çalışacaksanız (web, ios gibi) bunların birbiri ile adapte olması ve layoutunun da ona göre tasarlanması çok önemli.

Peki Layout Niçin Bu Kadar Önemli?

Bunlara cevap verebilmek için, websitelerle, uygulamalarla ve aygıtlarla etkileşime geçen insanın davranışlarını anlamamız gerekir. Bu konud kabul edilmiş ve tasarımcılara yön veren Altın Oran, 5 saniye kuralı, foldun üstünde yer alma, Gestalt Prensipleri ve F şekli Layout gibi bazı kurallar ve teoriler bulunmaktadır.

Prototip kavramı, imalatı yapılacak ürünün, imal edilmeden önceki elle tutulur en ilkel şekli olarak tanımlanmaktadır. Bir diğer deyişle prototipler, üretim aşamasına geçmeden önce bazı fonksiyonları test edebilmek amacıyla hazırlanan ürünlerin daha basit modelleridir.

Bir web sayfası, mobil uygulama, tablet uygulaması veya çeşitli cihazlar için yapılan arayüz tasarımları da prototipleme yöntemiyle modellenebilmektedir. Bu şekilde, yani üretime geçmeden önce veya üretim sırasında arayüz tasarımlarını prototipler üzerinden test etmek, proje sürecine pek çok açıdan faydalar sağlamaktadır.

Bu videoda prototip kavramı açıklanmakta ve artılarıyla eksileriyle prototipleme yöntemleri incelenmektedir.

ARAÇLAR

Prototipleme yaparken kullanabileceğiniz araçlara bazı örnekler:

Dönüşüm oranı önceden belirlenen bir hedefi gerçekleştiren kullanıcı sayısının, bu hedefi gerçekleştirmek amacı ile gelen toplam kullanıcı sayısına yüzdesel oranıdır.

Bu videoda, temel kavramlardan ve dönüşüm oranı optimizasyonu süreci adımlarından kısaca bahsedilmektedir.

B CLEAR

Bu videoda sizlere önce a/b testing kavramından bahsedeceğim devamında ise a/b testing sürecini, bu süreçte dikkat edilmesi gereken noktaları, neleri test edebilirizi ve kullanılan araçları ele alacağız.

TEST

17 A/B testi ile bu konuda ne kadar başarılı olduğunu ölçmek ister misin? Unutmadan not edelim, test sonuçlarını optimizasyon stratejistleri bile tahmin etmekte zorlanabiliyor, önemli olan sürekli test etmek ve denemek.