Tercüme Sektörüne Giriş

Gün geçtikçe globalleşen bir dünyanın içerisindeyiz. Saniyeler içerisinde dünyanın öbür ucu ile iletişim kurmak mümkün. Ancak içinde bulunduğumuz dünya farklı kültürler ve daha da önemlisi farklı diller içeriyor. Şu an dünya üzerinde aktif olarak 7000’in üzerinde farklı dil kullanılmaktadır. Hem iletişimin bu kadar elzem olduğu hem de bu kadar fazla sayıda dilin konuşulduğu dünyamızda tercüme büyük önem taşımaktadır.

İngilizce global bir dil olarak görülse de dünyada sadece 1,1 milyar insan İngilizceyi etkili bir şekilde okuyup anlayabilmektedir. Bu sayı çok fazla gözükse de dünyada iletişim gerçekleştiremeyecek olan 6,6 milyar insan olduğunu unutmamak gerek. Tercüme firmalarının amacı iletişimi kolaylaştırmak ve insanlar arasındaki iletişimi sağlamlaştırmak olmalıdır.

Çeviri sektörü dendiğinde iki alt başlık akla gelmektedir, yazılı ve sözlü tercüme

Yazılı Tercüme

Yazılı tercüme yapanlara mütercim adı da verilmektedir. Mütercimler çeviri yaparken yazılı bir kaynağı temel olarak alırlar. Yazılı tercüme yazılı kaynakların tercüme edilmesinden oluşmaktadır ve çok farklı alt dallara ayrılabilirler.

- Lokalizasyon adı da verilen web sitesi tercümesi ve optimizasyonu

- Metinlerin ve belgelerin tercümesi

- Yeminli tercüme

- Akademik tercüme

- Tıbbi tercüme

- Hukuki tercüme

Ve daha pek çok alan örnek olarak verilebilir.

Sözlü tercüme

Sözlü tercüme olarak genellenen alanda çalışan çevirmenlere tercüman adı verilir, ancak günümüz Türkçesinde tercüman sadece sözlü değil, bir dilden başka bir dile istenilen mesajı aktaran bireylerin genel adı olmuştur.

Tercüme sektörünün verdiği hizmetler

- Tercüme

- Düzenleme (Editleme)

- Son okuma

- Makine çevirilerinin geliştirilmesi

- Lokalizasyon

- Makine çevirisi programlarının yazımı

- Terminoloji düzenlenmesi

Rakamlarla tercüme sektörü

Tercüme sektörü her geçen gün daha da büyüyen bir sektördür. 2010-2020 yılları arasında tercüme sektörünün %42 oranında büyüyeceği ön görülmektedir ve bunun nedeni dünyanın her geçen gün küreselleşmesi olarak verilebilir. Beklenen büyüme sadece 2010-2020 arasında sınırlı kalmamaktadır, 2017’de yapılan araştırmalar da tercüme sektörünün 2022’ye kadar büyüyeceğini ön görmektedir. Araştırmalara ve verilere bakılarak tercüme sektörünün büyümesinin sonu şu anda görülmemektedir. Tercüme sektörünün toplam değeri 45 milyar dolar olarak hesaplanmıştır ve sektörün başındaki firmanın değeri 705 milyon dolardır.

Tercüme sektöründeki firmalar

Tercüme sektörü çok geniş olduğundan dolayı tercüme sektöründe çok çeşitli tercüme firmaları bulunmaktadır ve farklı alanlarda özelleşerek hizmet vermektedirler.

- Makine çevirisi yapan firmalar

Makine çevirisi gelişen teknoloji sonucunda her geçen gün ilerleyen bir alandır. Makine çevrisi firmalarında görev alan tercümanlar genellikle makine çevirilerinin geliştirilmesi alanında görev almaktadır.

- Online çeviri firmaları

Online çeviri firmaları, örneğin Çevirimvar online tercüme bürosu, alışık olunan tercüme bürolarının online hali olarak düşünülebilir. Ulaşılabilirliği maksimum düzeye çıkran bu firmalar sözlü tercüme, yazılı tercüme, lokalizasyon gibi çeşitli alanlarda hizmet vermektedir.

- Lokalizasyon hizmeti veren firmalar

Lokalizasyon bir ürünün ya da bir temanın hedef dile uygun olarak uyarlanması ve tercüme edilmesidir. Lokalizasyon hizmeti verilirken dile hakimiyetin yanı sıra kültüre de hâkim olmak gerekmektedir. Dünyanın her geçen gün globalleşme halinde bulunduğu bu dönemde lokalizasyon büyük önem taşımaktadır.

- Sözlü çeviri hizmeti veren firmalar

İletişim her zaman yazılı olmamaktadır hatta genellikle sözlü olarak gerçekleştirilir. Konferans ve toplantı gibi alanlarda anında iletişime ve dolayısıyla tercümeye ihtiyaç duyulmaktadır. Sözlü tercüme firmaları konuşma sırasında dinleyip anlayan ve tercüme eden tercümanlarla çalışmaktadır. Bu sayede gecikme olmadan iletişim sağlanmaktadır.

- Video ve altyazı çeviri hizmeti sağlayan firmalar

Videoların tercüme edilip seslendirme birimlerine gönderilmesi, ya da alt yazıların tercüme edilmesi ile ilgili projelerle çalışan firmalardır.

Makine çevirileri

AI (Artificial Intelligance) ve teknolojinin gelişmesi ile makinelerin kapasiteleri her geçen gün artmaktadır. Her alana yansıdığı gibi bu gerçek tercüme sektörüne de yansımış bulunmaktadır. Tercüme sektöründeki büyümenin artışı öngörüldüğü gibi tercüme sektöründe makine çevirilerinin artacağı da öngörülmektedir. Peki bu tercümanların yerine makinaların geçeceği anlamına mı gelmektedir? Kesinlikle hayır, ancak iş imkanlarının farklılaşacağını ön görmek mümkün.

Tercümanların tercüme yapmanın yanı sıra makine çevirilerini denetleme ve ilerletmede görev almaya başlamaları mümkün, aynı zamanda makine çeviri programlarının yazımı, denetimi ve ilerletilmesi alanlarında yeni iş alanları açılmaya başlamaktadır. Dil ve dolayısıyla tercüme her geçen gün evrimleşen alanlardır ve bir makine çeviri programının mükemmelleştirilip insan takibi olmadan çalışmasını beklemek imkansıza yakındır. Makine çevirisi her ne kadar ilerlerse ilerlesin insan denetimi her zaman gerekli olacaktır.

Türkiye'de tercüme sektörü oldukça geniş bir şekilde aktivite göstermektedir. Coğrafi konumundan dolayı hem Doğu hem Batı ile iç içe olan bir ülke olan Türkiye sadece İngilizce değil, Rusça, Çince, Arapça gibi dillerde de çeviri hizmetine ihtiyaç duymaktadır.

Rakamlarla Türkiye’de Tercüme Sektörü

Türkiye’de yaklaşık 6500 kadar tercüme bürosu bulunmaktadır ve bu tercüme bürolarında 50000 kişi, yani Türkiye’nin çalışan nüfusunun yaklaşık %5’i tercüme sektörlerinde çalışmaktadır. Türkiye’de tercüme pazarının büyüklüğü 200 milyon dolar ve 70 dilden fazla dile çeviri yapılmaktadır. Dünya üzerinde büyüme ön görüldüğü gibi tercüme sektörünün Türkiye’de de ilerlemesi beklenmektedir.

Türkiye’de Tercüme Sektörleri

Tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de tercüme sektörü oldukça hızlı bir biçimde ilerlemektedir. Küreselleşen dünya ve iletişim ağlarının artması ile tercüme hizmetine olan istek her geçen gün artmakta. Bu hizmetler aşağıdaki gibi özetlemek mümkün.

- Yerelleşme (lokalizasyon)

İnternetin global bir iletişim aracı olması ve günümüzde iletişime olan ihtiyacın her geçen gün artması ile lokalizasyon yani yerelleşme hayatımıza girmiş bulunmakta. Lokalizasyon belli bir içeriğin hedef alanına göre uygun terimler kullanılarak tercüme edilmesi ya da uyarlanması olarak tanımlanabilir. Tercümenin bir adım ötesi olarak görülebilecek lokalizasyon hizmeti tercüme büroları tarafından verilmektedir.

- Sözlü tercüme

Sözlü tercüme hizmetine genellikle konferanslarda ve yüz yüze yapılan toplantılarda ihtiyaç duyulmaktadır. Konuşma yapılırken tercüman konuşmayı dinler, anlar ve hedef dile simultane olarak çevirir. Çevirmenler genelde konuşmacının yanında bulunur ve ek bir teknolojik araç kullanılmamaktadır.

- Online tercüme büroları

Online tercüme büroları, örneğin Çevirimvar online tercüme bürosu, teknolojinin gelişmesi ile bürolarını internet ortamına taşıyan tercüme büroları olarak tanımlanabilir. Erişimin tercüme bürolarına kıyasla çok daha kolay olduğu online tercüme büroları internet üzerinden tercüme hizmeti vermektedir.

Online tercüme bürosu örneğini www.cevirimvar.com aracığı ile görebilirsiniz.

- Yeminli tercüme

Yeminli tercümanlar, devlet tarafından tercüme yetkinliği onaylanmış tercümanlar olarak tanımlanabilir. Özellikle resmî kurumlara önemli belgeler iletirken tercümenin doğruluğundan kesin bir şekilde emin olunmalıdır. Yeminli tercümanlar tarafından yapılan imzalı tercümelerde “Acaba tercüme doğru mu?” sorusu ortadan kalkmış olur. Yeminli tercüme görevlendirmesi noterler tarafından yapılmaktadır.

- Video ve altyazı çeviri hizmeti

- Videolarda geçen konuşmaların ve içeriklerin alt yazıya dökülerek tercüme edilmesi ya da direk videoların tercüme edilmesi hizmetleri video ve altyazı çeviri hizmeti adı altında verilmektedir. Çeşitli video platformlarında ya da video projelerinde video ve altyazı çeviri hizmetine ihtiyaç duyulmaktadır.

Tercüme sektörü çok sayıda alt dala ayrılmaktadır ve birey bu alanlardan herhangi biri üzerinde uzmanlaşabilir. Belirli bir tercüme alanında uzmanlaşmak ilgili projelere kabul edilme oranınızın artmasını sağlayacaktır.

Hukuki tercüme: Hukuki tercüme hukuk alanında kullanılan terimlerin anlamları ve hedef dildeki karşılıkları konusunda uzmanlaşmış tercümanlar tarafından yapılmaktadır.

Tıbbi tercüme: Sağlık ve tıp alanında gelişmeleri takip eden ve temel tıbbi terimlere hâkim olan tercümanlar tıbbi tercüme alanında çalışabilmektedirler.

Akademik tercüme: Genel olarak tez ve makale çevirileri alanında uzmanlaşan tercümanların akademik tercüme alanında uzmanlaştıkları söylenebilir. Akademi tercüme kendi içinde çeşitli alt dallara ayrılabilir, mesela teknik tercüme ile iç içe olan projeler oldukça yaygındır.

Teknik tercüme: Endüstriyel alanda kullanılan terimlere hâkim olan ve genelde firmalarla çalışan tercümanlara teknik tercüme alanında uzmanlaşmış tercüman denebilir.

Yeminli tercüme: Türkiye Cumhuriyeti tarafından tercüme alanında yetkinliği kanıtlanmış, güvenilen ve noter önünde yetkinliğini kanıtlayarak yemin eden tercümanlara yeminli tercüman denmektedir.

Tercüme sektöründe tercüman olmaktan farklı alanlar da vardır; son okuma (Proofreading) görevi ya da editleme görevi tercüme yapmayı gerektirmese de dil konusunda yüksek hakimiyetinin çok önemli olduğu alanlardır.