
2025'in en büyük depremi Kamçatka'da: M8,8. En yakın şehir kaç kilometre? PostGIS bu soruya dört cevap verebilir: 346 km, 1,713, 208 km ve 126 km. Hiçbiri hata vermez, yalnızca biri doğru. Kursun planı ve yol boyunca karşılaşacağımız üç tuzak bu derste.
Kaynaklar: p0-postgis-veri.zip (kursun bütün verisi: USGS 2025 depremleri, Natural Earth ülkeleri ve şehirleri). İçindeki 00_OKU.txt hangi dersin hangi dosyayı kullandığını anlatır.
Shapefile ya da GeoPackage bir dosyadır; PostGIS ise bir veritabanı sunucusu. Aynı tabloya aynı anda birden çok kişinin ve programın bağlandığı istemci–sunucu düzenini, PostgreSQL ile PostGIS'in ilişkisini görüyoruz.
İki yol, tek varış: Windows kurucusu ve Stack Builder ile PostGIS, ya da Docker'da tek komut. Kurulumda iki bilgiyi not ediyoruz: parola ve port.
Ders notu: Kurs PostgreSQL 18 ve PostGIS 3.6 ile çekildi.
pgAdmin'de sunucuyu kaydediyor, kendi veritabanımızı oluşturuyor ve PostGIS eklentisini etkinleştiriyoruz. Eklenti veritabanı başınadır: yeni veritabanında yeniden etkinleştirilir. Hangi sürümün kurulu olduğunu tek sorguyla görüyoruz.
ST_MakePoint ile ilk noktayı yapıyor, ST_SetSRID ile koordinat sistemini veriyor, ST_AsText ile okuyoruz. İlk tuzak: enlem ile boylamı ters yazınca sorgu yine çalışır, nokta Arabistan'a düşer ve en yakın şehir Umman'da çıkar: 346 km.
QGIS'ten PostGIS'e bağlanıyor ve üç katmanı (depremler, şehirler, ülkeler) Processing Toolbox'taki Export to PostgreSQL ile komut yazmadan aktarıyoruz. Tablo adını neden küçük harfle yazdığımızı görüyoruz.
SELECT, WHERE, ORDER BY ve LIMIT ile 8.561 depreme soru soruyoruz: en büyük on deprem, M7 ve üzeri 16 deprem. Videoyu durdurup kendiniz deneyebileceğiniz bir görev var.
Geometri sütununun içinde ne var? WKT, SRID 4326, ST_GeometryType ve geometrinin içindeki üçüncü sayı: derinlik. Ülkeler neden çoklu çokgen?
ST_Distance ile depreme en yakın şehirleri sıralıyoruz ve 1,713 sonucunu alıyoruz. Bu kilometre değil, derece. İkinci tuzak: 4326'da mesafe derecedir ve sıralamayı da bozar.
Tek kelimeyle doğru cevap: ::geography. Mesafe metre olarak geliyor: 126 km. ST_DWithin ile "şu kadar mesafe içinde" sorusu ve neden ST_Distance yerine onu kullandığımız. Görev: Myanmar depremi için aynı soru.
<-> işleciyle en yakın komşuyu tek satırda buluyoruz: Petropavlovsk-Kamçatski, 126 km. Ters koordinatlı noktayla aynı sorgu neden Umman'ı buluyor? Hızlı ama birimine dikkat.
Web haritalarının projeksiyonu Mercator (3857) ile ölçünce 208 km çıkıyor: yüzde altmış beş fazla. Üçüncü tuzak. Karışık SRID'de ise PostGIS bu sefer hata veriyor.
ST_Contains, JOIN ve GROUP BY ile depremleri ülkelere göre sayıyoruz. Depremlerin büyük çoğunluğu hiçbir ülkenin içinde değil: denizde. Görev: kendi sorunuzu sorun.
QGIS 4 Hızlı Başlangıç'ta iki yoldan bulduğumuz 42 ve 33 depremi tek sorguyla buluyoruz. Dokuz farkın sekizi denizde, biri komşu ülkenin çokgeninde.
Her deprem için 50 km içindeki şehirler: indekssiz iki buçuk dakika, doğru indeksle 65 milisaniye. Var olan geom indeksi neden kullanılmadı ve geography ifade indeksi neden işe yaradı?
CREATE VIEW ile sorguyu kalıcı yapıyor, M7 ve üzeri her deprem için en yakın şehre çizgi çiziyor ve görünümü QGIS'te bir katman gibi açıyoruz. Görünüm veri tutmaz, soruyu tutar.
Dört cevap tek kartta. Son görev: Eylül'deki M7,8 Kamçatka depremi için aynı soru. Buradan sonra: raster, ağ analizi ve Türkiye verisiyle tam PostGIS kursu.
Tam PostGIS kursu ve ücretsiz QGIS 4 Hızlı Başlangıç kursu eğitmen profilimde.
Bu kurs yapay zekâ kullanımı içermektedir.
Bu depreme en yakın şehir kaç kilometre?
2025'in en büyük depremi Kamçatka'da oldu: büyüklük 8,8. Basit bir soru soruyoruz: en yakın şehir kaç kilometre uzakta? PostGIS bu soruya dört farklı cevap verebilir: 346 km, 1,713, 208 km ve 126 km. Sorguların hiçbiri hata vermez. Yalnızca biri doğrudur. Bu kısa kursta dördünü de kendiniz bulup hangisinin neden doğru olduğunu görüyorsunuz.
Yazılım ücretsiz ve açık kaynak: PostgreSQL 18, PostGIS 3.6, pgAdmin ve QGIS 4. Veri ücretsiz ve açık: USGS 2025 depremleri (8.561 kayıt) ve Natural Earth ülkeleri ile şehirleri. SQL ya da veritabanı bilgisi gerekmiyor.
Neler yapacaksınız?
Üç tuzak
Bir sorgu hatasız çalışıp yine de yanlış olabilir. Kurs boyunca üç tuzakla bilerek karşılaşıyoruz: enlem ile boylamı ters yazmak (nokta Arabistan'a düşer), 4326'da mesafeyi derece olarak almak ve Mercator'da ölçmek (%65 fazla). Her birini nasıl fark edeceğinizi ve nasıl düzelteceğinizi görüyorsunuz.
Nasıl çalışıyoruz?
Her ders tek bir beceri öğretir. Sorgular ekranda yazılı durur; sonuçlar gerçek veriyle çalıştırılmış sonuçlardır. Bazı derslerde "videoyu durdurun, deneyin" görevi var. Kursun bütün verisi ilk dersin kaynaklarında tek bir zip olarak duruyor.
QGIS 4 Hızlı Başlangıç'tan gelenler için
Aynı 2025 deprem verisiyle çalışıyoruz. QGIS'te haritasını yaptığınız depremlere bu kez SQL ile soru soruyorsunuz. QGIS kursunu bitirmiş olmak gerekmez.
Sürüm ve arayüz dili
Videolar PostgreSQL 18, PostGIS 3.6, pgAdmin 9 ve QGIS 4.2 ile çekildi. Arayüzler İngilizce; anlatım Türkçe.
Yapay zekâ kullanımı
Bu kursun anlatımı, eğitmenin kendi sesinden üretilmiş bir yapay zekâ ses kopyasıyla seslendirildi. Senaryo ve görsellerin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanıldı; bütün sorgular gerçek veritabanında gerçek veriyle çalıştırıldı, içerik eğitmen tarafından denetlendi.