Teknik Resim-2: Makine Tasarımında Toleranslar

Bir makinenin ilk önce tasarımı yapılır. Tasarlanmış makine parçalarının yapım resimleri çizilir ve ölçülendirilir. Tasarlanan makine parçalarının üretim esnasında ölçüleri mikron seviyesinde hassas bir şekilde işlenemez, gerekli de değildir. Bundan dolayı makine parçasının yapım resimlerindeki ölçülere toleranslar konulur. Klasik makine imalatçılığında ustalar alıştırma dedikleri işlemler ile makine parçalarının ölçülerini ayarlamaktadırlar. Fakat günümüz modern üretim tekniklerinde bu işlem mümkün değildir.  Bilhassa seri üretimde makine parçaları farklı yerlerde üretilmekte ve bir yerde toplanarak montaj yapılmaktadır. Toleranslar, ölçülerde kabul edilebilir hata payı demektir. Toleranslar, ölçüler ile beraber değişik semboller kullanılarak verilir. Standartlarda , bilhassa geometrik toleransların gösteriminde önemli yenilikler olmuştur. Bu kurs aşağıda verilen  BS ISO EN standartlarının en son baskıları gözden geçirilerek hazırlanmıştır.

Faydalanılan standartlar:

1) BS EN ISO 286-1:2010

2) BS EN ISO 286-2:2010

3) BS ISO 406:1987

4) BS EN 22768-1:1993

5) BS EN ISO 14405-1:2016

6) BS EN ISO 14405‑2:2019

7) BS EN ISO 14405-3:2017

8) BS EN ISO 1101:2017

9) BS EN ISO 1660:2017

10) BS EN ISO 2692:2014

11) BS EN ISO 3040:2016

12) BS EN ISO 5458:2018

13) BS EN ISO 5459:2011

14) BS EN ISO 8015:2011

15) BS EN ISO 8785:1999

16) BS EN ISO 10579:2013

17) BS EN ISO 12180-1:2011

18) BS EN ISO 12181-1:2011

19) BS EN ISO 12780-1:2011

20) BS EN ISO 12781-1:2011

21) PD ISO/TS 17863:2013

İÇERİK:

1 MAKİNE TEKNİK RESMİNDE KULLANILAN ÇİZGİLER

2-ÖLÇÜLENDİRME

3-TEMEL TOLERANSLAR

4-ÖLÇME TEKNİĞİ

5- GEOMETRİK TOLERANSLAR

6-KIYASLAMA ELEMANLARI (DATUMLAR)

7-ŞEKİL TOLERANSLARI

8-YÖN TOLERANSLARI

9- YERLEŞİM TOLERANSLARI

10-SALGI TOLERANSLARI

11-TOLERANSLARLA İLGİLİ ÖZEL KONULAR